“Lucht moet verbeteren tegen Corona”

Forse ingrepen zijn nodig om de volksgezondheid in Oost- Brabant en Noord-Limburg beter te beschermen. Het grote aantal corona doden laat volgens medici en politici zien dat de situatie onhoudbaar is.

DOOR RICHARD CLEVERS EN SANDER VAN MERSBERGEN

Een brede coalitie van deskundigen en belangenorganisaties roept het RIVM op haast te maken met onderzoek nu internationale studies uitwijzen dat corona meer slachtoffers maakt in gebieden met slechte luchtkwaliteit.

Brabant en Limburg nemen samen bijna 40 procent van de Nederlandse corona doden voor hun rekening, terwijl 20 procent van de Nederlanders in deze provincies woont. Vooral in het oosten van Brabant en het noorden van Limburg is de lucht­situatie slecht, onder meer door intensieve veehouderij, maar ook door industrie en verkeer.

Gezond verstand

Als zo’n onderzoek jaren duurt, is het mosterd na de maaltijd. 

Longarts Hans in ’t Veen

In hoeverre luchtvervuiling ook in Brabant en Limburg bijdroeg aan het aantal slachtoffers, naast bijvoorbeeld het carnaval, onderzoekt het RIVM. Dat onderzoek kan meerdere jaren duren. „Moet je nu het zoveelste bewijs gaan leveren voor zo’n verband, en daar een paar jaar aan verliezen, of kun je je ook baseren op gezond verstand?”, vraagt Pascal Wielders, longarts in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven zich af. „Als zo’n onderzoek jaren duurt, is het mosterd na de maaltijd”, vult Hans in ’t Veen, longarts van het Franciscus Gasthuis & Vlietland aan. „Het moet echt sneller.”

„Meer onderzoek mag geen excuus zijn om stil te zitten”, zegt oncologisch chirurg Ignas van Bebber. „Je mag ook leren van studies uit het buitenland.” Daar komt bij dat ook zonder de corona crisis duidelijk is dat vieze lucht zorgt dat mensen meer aandoeningen hebben en eerder overlijden, zegt hij.

Onderzoekers in China, Italië en Duitsland legden inmiddels ook een direct verband tussen luchtkwaliteit en corona. Ook de gezaghebbende Harvard Universiteit vond in Amerika een verband. Onderzoekers van de Wereldbank legden de link voor Nederland. Hun conclusie: wanneer de fijnstof concentratie in een gebied met 20 procent toeneemt, vallen er bijna twee keer zo veel doden. De studies zijn snel gedaan en voldoen nog niet aan alle wetenschappelijke normen.

Hoe dan ook: een rondgang langs bestuurders, boeren en milieugroeperingen leert dat de zorgen in het zuiden groot zijn. Naast een grote veestapel kent de regio ook veel verkeer, industrie en een groot vliegveld. Ook ligt het Ruhrgebied niet ver weg. „Als de luchtvervuiling omlaag moet, moet iedereen leveren”, zegt Jeannette van der Ven, bestuurster van boerenorganisatie ZLTO. „Vee, industrie en verkeer.”

Extra bescherming

Sommige partijen willen meteen maatregelen zien. Daarmee kan niet de gezondheidsschade worden goedgemaakt, maar kan wel het besmettingsgevaar worden ingedamd. Zo pleit immunoloog Ger Rijkers voor extra bescherming voor de bevolking in de bewuste regio, bijvoorbeeld in de vorm van mondkapjes. Christian Hoebe, hoogleraar sociale geneeskunde in Maastricht en lid van het Outbreak Management Team, roept echter op tot geduld. „Goed onderzoek kost gewoon tijd. De beste bescherming voor mensen in dit gebied is dat ze zich heel goed aan de regels blijven houden.”

Conclusie

Zo snel mogelijk over gaan naar duurzaam transport met electrische aandrijving met/zonder waterstof als brandstof.